Các cách nhân giống lan Hồ Điệp (Phần 1)

Để nhân giống lan hồ điệp không dễ, đặc biệt với sự ưa chuộng của người chơi lan thì việc nhân giống cần đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ cùng với đó phải có kiến thức sâu về lan thì mới có thể nhân giống thành công được.

Hồ Điệp là một loài lan rất khó nhân giống, thường cho hệ số nhân thấp trong điều kiện vườn ươm. Để có được số lượng lớn cây giống, đồng đều đáp ứng nhu cầu thị trường thật nan giải. Trong những năm gần đây, công nghệ lai giống kết hợp gieo hạt trong ống nghiệm cho tỷ lệ nảy mầm cao, tạo nên sự đa dạng về màu sắc, cấu trúc, kích thước hoa sau mỗi thế hệ. Tuy nhiên, nhân giống bằng phương pháp gieo hạt mang tính ngẫu nhiên thu được cây có tính trạng yêu thích và gần như không thể có được cây con cho hoa đẹp như cây mẹ. Để khắc phục điều này, các nhà nuôi cấy mô đã dùng phương pháp nuôi cấy đỉnh sinh trưởng để tạo dòng cây ổn định về mặt di truyền. Cây giống tạo ra theo phương pháp này gọi là cây tạo dòng (cloning). Phương pháp này có ưu điểm tạo nên được những quần thể cây con đồng tính trạnh, có sự tăng trưởng và chất lượng hoa đồng đều. Tuy nhiên, phương pháp này thực hiện rất khó thành công, đỉnh sinh trưởng quá nhỏ bé nên không thể tái sinh hoặc chết đi qua lần khử trùng.

Lan Hồ Điệp là loại lan đơn thân, thân ngắn và mỗi cây cho một đỉnh sinh trưởng nên để có nguồn mẫu cấy mô cần phải có nhiều mẫu ban đầu làm tăng chi phí quá trình nuôi cây. Vì vậy, hiện nay các nhà nuôi cấy mô trong nước cũng như trên thế giới thường dùng phát hoa làm vật liệu nuôi cấy, phát hoa Hồ Điệp có chứa các mắt ngủ phần gốc, có bề mặt nhẵn bóng dễ khử trùng, tỷ lệ thành công cao mà vẫn tạo được dòng cây ổn định về di truyền. Quá trình nhân giống lan Hồ Điệp được tiến hành như sau:

Cách nhân giống lan Hồ Điệp

Cách nhân giống hồ điệp đòi hỏi người trồng sự khéo léo, tỉ mỉ làm theo hướng dẫn, tuyệt đối không bỏ bước hoặc cắt bước, cụ thể:

Tạo chồi sinh dưỡng từ phát hoa

Vật liệu: Phát hoa lan Hồ Điệp được thu khi hoa đã nở hết trên cành. Chọn những phát hoa to khỏe, cắt những đốt chứa mắt ngủ dài 4cm, tách bỏ vỏ bao quanh mắt ngủ. Tình trạng mắt ngủ phải còn trắng xanh hay hơi đỏ của màu phát hoa, loại bỏ những mắt ngủ bị hóa đen và bị trầy xước.

Tiến hành khử trùng

  • Lau nhẹ mắt ngủ bằng cồn 70 độ.
  • Tiến hành lắc với xà phòng loãng trong 3 phút và rửa lại bằng nước sạch để loại bỏ hết xà phòng.
  • Trong tủ cấy, mẫu được ngâm trong cồn 70 độ trong 1 phút, sau đó được khử trùng với dung dịch javel có nồng độ 1:5 trong 25 phút.
  • Tiến hành rửa lại mẫu bằng nước cất vô trùng (3 lần).

Loại bỏ hoại tử, cấy mẫu lên môi trường có bổ sung BA 3mg/l.

Điều kiện nuôi cấy: mẫu nuôi cấy được đặt trong điều kiện 25 độ C, 12 giờ chiếu sáng và độ ẩm là 80%.

Sau 10 tuần nuôi cấy, các chồi sinh dưỡng hình thành từ mắt ngủ phát hoa và mang các lá non đủ rộng để làm nguyên liệu khởi tạo PLB từ mô lá.

Khởi tạo việc cấy mô từ mô lá

Các mẫu lá thu được từ các chồi sinh dưỡng được cắt theo kích thước 5x5mm. Các mẫu lá được đặt nuôi trên môi trường MS 1/2 bổ sung các chất điều hòa sinh trưởng thực vật NAA 1mg/l, BA 10mg/l, Adenin 10mg/l.

Sau 10 tuần nuôi cấy:

  • Các mô được hình thành chủ yếu từ các mảnh lá ở phần gốc và ít ở các mảnh lá phần đỉnh. Lá và thân mặc dù có những nét giống nhau về hình thái giải phẫu nhưng khác nhau về cách sinh trưởng và cách sắp xếp các mô.
  • Sau một thời gian, các chồi xuất hiện xung quanh mép lá tiếp tục phát triển trong khi phần mô lá ban đầu bị hoại đi. Phiến lá ban đầu được sử dụng như nguồn dinh dưỡng khởi đầu cho chồi sau này nhưng hệ thống mạch của chồi được hình thành thì hoàn toàn độc lập với hệ thống mạch của mô mẹ.

Sự ra rễ

Thông thường, các chồi tái sinh sẽ ra rễ và phát triển mạnh trên môi trường có bổ sung nước dừa, chuối, khoai tây…mà không cần bất kỳ chất điều hòa tăng trưởng nào hết. Tuy nhiên, việc này còn tùy thuộc vào giống, có một ít giống rất dễ đẻ chồi nách làm chồi chính phân nhánh không phát triển rễ được, lá nhỏ, thân chồi kéo dài, vì vậy chồi thường tồn tại ở dạng cụm chồi. Để khắc phục điều này, cấy từng chồi riêng lẻ lên môi trường có hormon tăng trưởng IBA với nồng độ 0.5-1mg/l, chồi sẽ ra rễ dài, lá to. Sau 3-4 tháng nuôi cấy có thể đem cây con ra trồng ngoài vườn ươm.

>> Xem thêm bài viết: Cách nhân giống lan dendro Thái

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Pin It on Pinterest

Share This